مصاحبه ای با رابرت زمه کیس در رابطه با ” سرود کریسمس”
سرود کریسمسA Christmas Carol، نوشته ی چارلز دیکنز Charles Dickens، یکی از به یاد ماندنی ترین و محبوب ترین آثار در ادبیات انگلیس است. این داستان که در سال 1843 برای نخستین مرتبه چاپ شد، داستان پیرمرد خسیسی بنام اسکروجScroogeرا روایت می کند که در تعطیلات کریسمس، توسط سه شبح به حقایقی تلخ در مورد زندگی خودش پی میبرد. این داستان از چنان جذابیتهای روایی و تصویری برخوردار است که تا کنون بارها به شیوه های مختلف بر صفحه تلوزیون، صحنه ی تئاتر یا پرده ی سینما به نمایش در آمده است. آخرین نسخه ی سینمایی از این اثر، محصولی است از کمپانی دیزنی و به کارگردانی رابرت زمه کیسRobert Zemeckis، کار گردانی که هم اینک او را به عنوان پیشتاز در استفاده از جلوه های ویژه می شناسند. اما برای رابرت زمه کیس، نسخه سینمایی او از کتاب ” سرود کریسمس” بیش از آنکه محلی برای به نمایش در آوردن آخرین پدیده های تکنولوژیک باشد، ارائه ای جدید و دیدنی از یک داستان قدیمی و محبوب است. توجه شما را به خواندن مصاحبه ی کوتاهی با او در مورد فیلمش جلب می کنم:
سرود کریسمس نخستین بار در حدود صد و هفتاد سال پیش منتشر شد،دلیل محبوبیت این داستان در آن زمان را چه می دانید و چرا فکر می کنید که این داستان امروز هم میتواند با مخاطبین ارتباط برقرار کند؟
-زمانی که من برای نخستین مرتبه سرود کریسمس را خواندم خیلی جوان بودم و چیزی که من را تحت تاثیر قرار داد نحوه عبور از از زمان ( سفر به گذشته و آینده) ، همچنین شکل و شمایل اشباح و تعلیق در این داستان بود. اما علاوه بر تمام اینها، سرود کریسمس داستانی انسانی و بسیار زیبا در مورد رستگاریست و چنین موضوعی بدون تردید یک تعبیر جهانی و ابدی است. مطمئنا این داستان امروز هم حرفی برای گفتن به ما دارد.
قبلا نسخه های متعدد( سینمایی، تلوزیونی، انیمیشن و تئاتری) از این داستان به تصویر کشیده شده، چه چیزی باعث شد که شما فکر کنید که هنوز جایی برای ساخت یک نسخه ی دیگر وجود دارد؟
- فقط به یک دلیل! به باور من ، یک داستان را میتوان بارها و بارها به شیوه های مختلف روایت کرد. به نظر من آنچه که امروز را زمان مناسبی برای ساخت مجدد این فیلم میساخت این بود که ما تا به امروز واقعا ابزار های سینمایی مناسب برای به تصویر کشیدن صحنه های این داستان، آنگونه که نوشته شده است را در اختیار نداشتیم. بسیار هیجان انگیز است که ببینیم تخیلات و فضا سازی های چارلز دیکنز تا چه حد سینمایی و تصویری بوده اند، اگرچه که او ” سرود کریسمس” را سالها پیش از اختراع سینما نوشته بود.بعنوان مثال در تقریبا تمام نسخه های سینمایی که از این داستان ساخته شده اند، ” شبح کریسمس گذشته” بصورت بانویی که لباس سفید عروسی پوشیده و سرش توسط پارچه ای پوشانیده شده به تصویر کشیده شده است، درصورتی که آنچه که چارلز دیکنز در کتابش روایت کرده، شبحی است که جریانی از نور سفید رنگ از سرش شعله می کشد. چیزی که من را بسیار هیجان زده کرده بود این بود که ما اکنون ابزار های لازم را در اختیار داریم تا بتوانیم تمام تخیلات و تصاویر اعجاب انگیز ذهنی دیکنز را همانگونه که او نوشته بودبه نمایش درآوریم.
آیا جیم کری نخستین انتخاب شما برای ایفای نقش ” اسکروج” بود؟
- کاملا،من اطمینان داشتم که جیم کری یک هنرپیشه ی بی عیب و نقص است و چنان کمال گراست که به تمام زوایای شخصیتی کاراکتر اسکروج بهتر از هر هنرپیشه ی دیگری دست خواهد یافت.وقتی که جیم کری بازی میکند، صرفا جملات را بیان نمی کند، صرفا لهجه ها را تقلید نمی کند، او با تمام بدنش و تمام عضلات و ماهیچه هایش حرکت می کند و جانمایه ی کاراکتر را به نمایش می گذارد. او واقعا به اندازه ی اسکروج باشکوه و دیدنی است.
آیا او در نقش شخصیتهای دیگر فیلم نیز بازی کرد؟
- بله، او در نقش هر سه شبخ فیلم یعنی شبح کریسمس گذشته، کریسمس امسال و کریسمس سال بعد نیز ظاهر شد.برخی دیگر از هنرپیشه ها نیز در چند نقش ظاهر شدند.باب هاسکینز در دو نقش متفاوت ظاهر شد و گری اولدمن نیز در نقشهای روح مارلی( شریک سابق اسکروج)، رابرت کراچیت(کارمند اسکروج) و همچنین تیم، پسر رابرت کراچیت ظاهر شد.ما گروه درخشانی از هنرپیشه ها را در اختیار داشتیم . کسانی مثل رابین رایت پن و کالین فرث.
بعنوان یک امریکایی آیا شما هرگز نگران نبودید که از عهده بازسازی یک اثر محبوب و کلاسیک انگلیسی برخواهید آمد یا خیر؟
- ما دقت و تاکید بسیاری داشتیم که تمام اجزای فیلم با صحت زیاد به حال و هوای اثر وفادار بمانند. در گروه ما افراد و متخصصین زیادی بودند که از انگلیس به ما پیوسته بودندو در تمام مدت روزهای فیلمبرداری بر همه چیز نظارت داشتند.اما به این نکته نیز توجه داشته باشید که ما کارگردانان انگلیسی زیادی هم داریم که دائما در رابطه با امریکا و امریکاییها فیلم می سازند و دیدگاههای جالبی دارند که یک کارگردان امریکایی فاقد آن است. من فکر می کنم که هر دو روش میتواند کارآمد باشد.
بیایید در مورد این موضوع صحبت کنبم که فیلم بصورت سه بعدی فیلمبرداری شد، توضیحی می دهید؟
وقتی که فیلمبرداری بصورت سه بعدی با دقت و بخوبی انجام شود، بیننده در هنگام تماشای فیلم احساس می کند که در درون فیلم جای دارد. اما بگذارید اضافه کنم که موشن کپچر نیز به ساخت فیلم کمک زیادی کرد.به کمک این تکنولوژی و بازی هنرپیشگان، فیلم دیدنی تر و جذابتر خواهد بود.نکته ی دیگر اینکه از آنجاییکه بسیاری از بخشهای فیلم بصورت دیجیتالی ساخته شد،شما میتوانید شهر لندن را بصورتی در فیلم ببینید که با فیلمبرداری در مکانهای واقعی چنین چیزی امکان نداشت. چرا که لندنی که دیکنز می شناخت و در کتابهایش از آن سخن می گفت دیگر عملا وجود ندارد.
آیا ایجاد توازن مابین گسترده تر کردن دستاورد های تکنولوژیک در ساخت فیلمها و تعریف ساده و سرراست داستان در قالب یک فیلم مشکل نیست؟
- سینما همواره ترکیبی از هنر و تکنولوژی بوده است. یک نمای کلوزآپ ساده در نوع خود یک نوع جلوه ی ویژه است.صدا هنوز هم یک پدیده ی اعجاب آور است اما هیچکس در هنگام تماشای فیلم به چگونگی ورود صدا به تصاویر فکر نمی کند. خیلی زود پدیده ی سینمای سه بعدی و سایر امور تکنولوژیکی که امروز به نظر خارق العاده می آیند نیز همانند صدا به یک پدیده ی عادی تبدیل خواهند شد.دیگر کسی از برجسته بودن تصاویر متحیر نخواهد شد و همه دوباره درگیر داستان فیلم می شوند. تکنولوژی باید در خدمت بیان بهتر داستان فیلم باشد و نه چیز دیگر ، اما چیزی که در مورد داستان ” سرود کریسمس” اعجاب انگیز است این است که وقتی شما این داستان را می خوانید درک می کنید که گویی چارلز دیکنز” سرود کریسمس” را به قصد “فیلم شدن” نوشته است! همانطور که قبلا هم گفتم این داستان بسیار تصویری و بسیار سینمایی نوشته شده است و من دوست داشتم تا از آخرین و جدید ترین امکانات تکنولوژیک استفاده کنم تا بتوانم سرود کریسمس را همانگونه بسازم که در ذهن و فکر دیکنز شکل گرفته بوده.
پس در نهایت هنوز هم داستان حرف نخست را می زند؟
بله، و خوشبختانه “سرود کریسمس” یک داستان فوق العاده است. داستان مردی که در زمان زنده بودنش فرصت پیدا می کند تا گذشته و آینده اش را ببیند…ما با چنین داستانی همراه می شویم.
